Stima del stat de carica de la bateria (SOC)
Mudei comun de la bateria
El prucess de reaziun eletrochimich di bateri de alimentaziun l’è cumpless, influenzà de tanti fatur incert. La mudelaziun matemategh de chestu pruces l’è un prublema multidisciplinar e multicamp e l’è semper stà un punt fundamental e una sfida per el mund academich e per l’industria. L’eccitaziun de input (current de carich) e i osservaziun de output (tensiun e temperadüra) de una bateria de alimentaziun sun parameter finì misurabil per el sistèm de gestiun de la bateria de alimentaziun. La modellazion precisa l’è essenzial per descriver in manera plussee precisa i carateristege esterne dei baterie de potènza, per la projetazion de algoritm de stima afidabei del stat de la bateria de potènza e per el desvilup dei sistema de jestion de l’enerjia otimai per i nœv veicoi a energia. I modei comun de baterie de potenza inn principalment dividud in modei eletroqimeg, modei de circuit equivalent e modei de imprendiment automateg.
(1) Mudel eletrochimich
A mità di an ‘90, M. Doyle, TF Fuller e J. Newman del Università de la California, a Berkeley, g’han stabilì un mudel pseudodimensiunal (P2D) basà sü la teuria di mudei de eletrodi poros e del svilupp di soluziun cuncentrà, mettend i bas per l’eletrochimich. Chestu mudel dupera una seri de equaziun diferenzial parzial e equaziun algebrich per descrif cun precisiun la difusiun e la migraziun di ion de litio denter de la bateria, i reaziun eletrochimich sü la superfiss di partisel atif, la legg de Ohm e la conservaziun de la carica, intra i olter fenomen eletrochimich. Incœu, la magiur part di mudei eletrochimich sun derivà e sviluppà de chestu mudel. Un mudel eletrochimich l’è un mudel a primi principi che pœu simular cun precisiun minga sultant i carateristich esterni de una bateria de alimentaziun ma anca la distribuziun e i cambiament di carateristich interni (cuma la cuncentraziun di ion litio en i eletrodi e en l’eletrolit e el soraputenzial de reaziun, che sun dificil de mesurar). Rispett a olter mudei de bateria de alimentaziun, i mudei eletrochimich pœden descrif i reaziun microscopich denter de la bateria de alimentaziun en prufondità püsee grand e g’han un significà fisich püsee ciar.
I mudei P2D sun versatil e scalabil, aplicabil a tip de bateri cun sistèm de materiai diferent e pœden vèss sviluppà e estes en mudei de accoppi multicamp püsee cumpless. Donca, i mudei P2D g’han una funziun insostituibil in de la mudelaziun di bateri. Però, g’han denter equaziun diferenzial parzial cumples e tanti parameter eletrochimich, che fan di grandi dumand ai capacità de calcul del Sistema de Gestiun de la Bateria (BMS). Incœu, la risoluziun di mudei P2D dupera principalment metud numeric, cuma el metud de la diferenza finida, el metud di element finì e el metud del volum finì.
(2) Mudel de circuit equivalent
El mudel de circuito equivalent dupera element tradiziunai de circuito cuma resistenz, condensatur e surgent de tensiun custant per furmà una red de circuito per descrif i carateristich esterni de la bateria de alimentaziun. Chestu mudel dupera una surgent de tensiun per rapresentà la forza eletromotiva d’equilibri termodinamich de la bateria de alimentaziun e una red RC per descrif i carateristich dinamich de la bateria de alimentaziun. El mudel de circuit equivalent g’ha una bona applicabilità a vari stat de funziunament de la bateria de alimentaziun e i equaziun de stat del mudel pœden vèss derivà, facilitand l’analis e l’aplicaziun. El mudel de circuit equivalent l’è stà duperà tant in de la mudelaziun e in de la ricerca sü la simulaziun di nœuf veicul a energia e in del BMS basà sül mudel-. La figura 7{6}}27 mustra un tipich mudel de circuit equivalent de una bateria de alimentaziun cumposta de n strutur de red RC, indicà cuma mudel n-RC. Chestu mudel l’è furmà de tri part:
1) Funt de tensiun: la tensiun del circuit avert-de la bateria de alimentaziun l’è rapresentà de $U_{oc}$.
2) Resistenza interna ohmica: la resistenza de cuntatt di materiai del eletrodo de la bateria de alimentaziun, del eletrolit, de la resistenza de isulament e di vari compunent l’è rapresentà de $R_o$.
3) Red RC: i carateristich dinamich de la bateria de alimentaziun, anca i carateristich de polarizaziun e i effet de difusiun, sun descrivuu de la resistenza de polarizaziun $R_p$ e de la capacità de polarizaziun $C_p$, induè $i=0, ..., n_s$.
In de la figura 7-27, Up rapresenta la tensiun de polarizaziun de la bateria de alimentaziun.

Su la bas de la legg de la tensiun e de la legg de la curent de Kirchhoff e la relaziun fra la variaziun de la tensiun del condensatur e la curent, l’equaziun spazial de stat{0}} del mudel del circuit la pœu vèss espress cuma:

I mudei de circuit equivalent a la bateria de putenza duperà de solet cuma el mudel Rint, el mudel de Thevenin e el mudel de dual polarizaziun (DP) sun di cas speciai del mudel de circuit equivalent n{0}}RC quant rispettivament n=0, n=1 e n=2, e sun stà duperà tant in de la gestiun del stat de la putenza e in de la stima de la bateria.
(3) Modei de imprendiment automateg
I modei de imprendiment automateg i g’hann miga de besogn de la cognossenza de la composizion interna de la bateria e dei mecanism de reazion specifeg; g’han sultant bisogn de ottener i dati storegh de funziunament de la bateria (current, tensiun, temperadüra, ecc.). En prategh, stabilisen di funziun de mapament minga linear intra i variabil travers di metud guidà di dati-. El vantagg principal de chestu tip de mudel l’è la sò applicabilità a diferent tip de bateria, la sò bona versatilità e la sò capacità de simular cumpletament i carateristich minga linear del cumpurtament de la bateria.
Ind el camp de la jestion e del controll de la bateria de potènza, i metods de imprendiment automateg drovads includen principalment la lojega sfusa, i red neurai, i maqine vetoriai de support e i so algoritm combinads. Ind el marz 2016, la vitoria de AlphaGo sul campion del mond de Go Lee Sedol l’ha siringad una nœva vitalitaa ind l’imprendiment profond, col scatenar una nœva onda de recerca e aplicazion, qe l’è staita aplicada anca a la jestion de la bateria. Cun di dat sufisent de la bateria per l’addestrament, chestu tip de mudel pœu avegh una bona prestaziun predittiva. Però, chestu mudel g’ha minga un significà fisich, l’è ininterpretabil e la sò prestaziun l’è tant influenzada de la quantità e de la qualità di dat de furmaziun, rendend dificil garantir sò afidabilità e robusteza se aplicà ai sistèm de gestiun de la bateria.

